امام علی (ع) در خطبه 127 نهج البلاغه با توصیه به رعایت اعتدال، بهترین مردم را نسبت به خود مردم معتدل دانسته و عاقبت افراطیون دو طرف را گمراهی و هلاكت میدانند و میفرمایند: "به زودى دودسته در باره من به هلاكت مى افتند: یكى محبّى كه در محبت افراط كند و افراطش او را به راه ناحق برد، و دیگرى دشمنى كه تجاوز از حد كند و دشمنى بى حدّش او را به غیر راه حق برد."
متن كامل این خطبه كه از سخنان آن حضرت خطاب به خوارج است و مضامین سودمندی برای امروز ما هم دارد، به شرح زیر است:
اگر به گمان خود جز این را قبول نكنید كه من اشتباه كردم و گمراه شدم، چرا همه امّت محمّد صلّى اللّه علیه وآله را به گمراهى من گمراه مى دانید، و آنان را به خطاى من مؤاخذه مى كنید و به گناه من تكفیر مى نمایید؟! شمشیرهایتان بر دوشتان قرار دارد، بر سالم و ناسالم فرود مى آورید، و گناهكار و بى گناه را با هم مخلوط مى كنید، و حال اینكه مى دانید پیامبر صلّى اللّه علیه وآله زناكار همسردار را سنگسار مى كرد سپس بر جنازه اش نماز مى خواند و ارثش را به اهلش مى سپرد، قاتل را مى كشت و ارثش را به زن و فرزندش مى داد، دست سارق را قطع مى كرد، و زناكار بى همسر را تازیانه مى زد، آن گاه قسمت هر دو را از غنیمت مى پرداخت و حق داشتند زنان مسلمان را به همسرى بگیرند، پیامبر صلّى اللّه علیه وآله گناهكاران را به خاطر گناهشان مؤاخذه مى كرد، و حق خدا را نسبت به آنان اجرا مى نمود، ولى سهم اسلامى آنان را از آنان منع نمى كرد، و نامشان را از دفتر مسلمانان حذف نمى نمود.
اما شما بدترین مردم هستید، و شیطان شما را به موارد كفر و طغیان انداخته، و به سرگردانى دچار كرده.
به زودى دودسته در باره من به هلاكت مى افتند: یكى محبّى كه در محبت افراط كند و افراطش او را به راه ناحق برد، و دیگرى دشمنى كه تجاوز از حد كند و دشمنى بى حدّش او را به غیر راه حق برد.
بهترین مردم در باره من مردم معتدل هستند، پس ملازم راه وسط باشید و با اكثریت همراه شوید، كه دست خدا بر سر جماعت است، و از تفرقه و جدایى بپرهیزید، كه یكسو شده از مردم بهره شیطان است، چنان كه گوسپند دورمانده از گله نصیب گرگ است. آگاه باشید كسى كه به این شعار (تفرقه) دعوت كند او را بكشید گر چه زیر عمامه من باشد. به آن دو نفر(ابوموسی و عمروعاص) حَكَمیت داده شد كه آنچه را قرآن زنده كرده زنده كنند، و آنچه را قرآن میرانده بمیرانند. احیاء قرآن در یكدلى همگان در عمل به آن است، و میراندن قرآن جدایى از اوست.
بنابراین اگر قرآن ما را به سوى آنان بكشاند از آنان پیروى مى كنیم، و اگر آنان را به سوى ما بكشد باید از ما پیروى كنند. پس اى بى ریشه ها شرّى براى شما نیاورده ام، و در كارتان فریبتان نداده ام، و شما را به اشتباه نینداخته ام، رأى خودتان به انتخاب دو نفر قرار گرفت، ما هم از آنان پیمان گرفتیم كه از حدود قرآن تجاوز نكنند، ولى هر دو گمراه شدند و حق را ترك كردند در حالى كه به حق بصیرت داشتند، مقتضاى طبعشان جور و ستم بود و به آن راه رفتند، در صورتى كه قبل از آنكه رأى به باطل بدهند و حكم ظالمانه نمایند با آنان شرط كردیم كه به عدالت حكم كنند و حق را منظور دارند.
سایت آیـــــــنــــــــــ.ده: پیشبینی امامعلی ازسرنوشت افراطیون دوطرف